Фармальна-змястоўныя асаблівасці ўвасаблення матыва навала-кантынуум у аповесці «Дзесяць» З. Бядулі

Abstract

У артыкуле разглядаецца спецыфіка рэпрэзентацыі матыва навала-кантынуум у аповесці «Дзесяць» З. Бядулі. Адзначаецца імкненне пісьменніка паяднаць здабыткі рэалістычнага і мадэрнісцкага пісьма, што дазволіла ўвасобіць дынамічны характар эпохі і заглыбіцца ў псіхалогію персанажаў, якія апынуліся ў плыні экстрэмальных грамадска-палітычных трансфармацый. У сувязі з паэтыкай мадэрнізму пісьменнік звяртаецца да мантажу і выпрабоўвае мастацкія вартасці падтэксту. Падкрэслены асаблівыя адносіны апавядальніка і персанажаў да слова як сродку назапашання і сістэматызацыі ведаў пра падзеі першай трэці ХХ ст. і рэалізацыі іх крэатыўных здольнасцей. У аповесці «Дзесяць» мова і маўленне герояў сведчаць пра прыналежнасць да «сваіх» ці «чужых», якія па-рознаму рэагуюць на маральна-этычныя і быційныя праблемы, народжаныя кожным асобным эпізодам навалы-кантынуума. = The article examines the specific features of ‘continuous disaster’ motif representation in Z. Byadula’s short story ‘Ten’. The writer’s desire to combine the achievements of realistic and modernist writing is noted. It allowed to embody the dynamic nature of the era and delve into the psychology of the characters who found themselves in the flow of extreme socio-political transformations. In connection with the poetics of modernism, the writer turns to montage and tests the artistic merits of the subtext. The special relationship of the narrator and the characters to the word as a means of accumulating and systematising knowledge about the events of the first third of the twentieth century and realising their creative abilities is emphasized. The characters’ language and speech indicate their belonging to ‘friend’ or ‘foe’, who react differently to the moral-ethical and existential problems born of each individual episode of the continuous disaster.